MENEMEN CİVARI KÜÇÜK ANTİK YERLEŞİMLER

 Neonteikhos :  Menemen Ovasının kuzey doğusunda dağların üzerindedir. Yerleşime ait bilgi olmamasına rağmen Yanık Köy civarında rastlanan ve antik dönemden kaldığı düşünülen taş döşemeli antik yol ve bir kaleye ait olan kısa duvar kalıntısı ile bazı seramik parçaları Neonteikhos kentinin burada olduğunu gösteren bulgular olarak kabul ediliyor. Herodotos’un saydığı 12 Aiol kentinden biridir.

Kentin kuruluşu ile ilgili efsaneden dönemin ünlü yazarı Strabon bahsediyor. Yazdığına göre Troia Savaşı sonrası bölgeye gelen Hellenler’in Kyme sahilinde Pelasglar’ın direnişiyle karşılaşınca Neonteikhos denilen yerde bir üs kurduklarından bahseder.

Kentin kuzeyinde bulunan düzlükte bulunan taştan bir pres ile değirmen taşlarının Roma döneminde yapılmış  bir zeytinyağı fabrikasına ait olduğu belirlenmesi o dönemde bu bölgede zeytin ağaçlarının çok bulunduğunun  bir göstergesidir. Serden Kayalıkları denilen bölgede görülen bir duvar kabartması dışında şehre ait başka bir bulguya rastlanmadı.  

Prof.Dr. Bilge Umar Aiolis adlı kitabında, Neon Teikhos Antik Kentinde  henüz arkeolojik kazı yapılmadığını ve  toprak altında arkeolojik önemi olan  kalıntılar bulunabileceğini yazar. Prof.Dr. Ersin Doğer’de bu görüşe katılır.

SMYRA’NIN AGORASI

Antik şehirlerde agoralar siyasi, dini kurumların ve resmi dairelerin yanı sıra alış veriş yapılan dükkanların bulunduğu meydanlardı. Büyük kentlerde genelde iki agora bulunurdu. Bunlardan biri devlet işlerinin görüldüğü ve resmi dairelerin bulunduğu devlet agorası, diğeri ise ticari agoradır.   

İzmir’in Namazgah semtinde bulunan agora, şehrin resmi agorasıdır. Kuruluş tarihi İ.Ö. 4. yüzyıldır. 178 yılındaki büyük bir depremle tamamen yıkıldığı biliniyor. Agoranın Roma İmparatoru Marcus Aurelius döneminde ise aslına sadık kalınarak tekrar inşa edilir. Smyrna’nın Agorası ortasında geniş bir avlu bulunan, etrafı sütunlu galerilerle çevrili dikdörtgen bir plana göre yapılmıştı. Sütunlu galeriler       ( Portiko) , çeşitli hava koşullarında insanların korunmasını sağlamasının yanı sıra önemli günlerde toplanma alanı olarak kullanılırdı. Aynı zamanda dini törenlerde sunu yapılan ve heykeller ile tapınakların yer aldığı bölümlerdi.

Smyrna kentinden gelen caddenin agoraya giriş yaptığı yerde büyük bir kapı bulunuyordu. Bu kapının üzerinde agorayı yeniden yaptıran İmparator Marcus Aurelius’un eşi Faustina’ya ait mermer bir kabartma bulunuyor. Bodrumdaki galeriler kemerlerle desteklenmiştir. İleri dönemlerde bu bölümde büyük sarnıçlar yapılmıştı. Bu sarnıçlardan şehre suyu dağıtan toprak künkler bulunuyordu. Bu galeriler içerisinde bulunan ve yüzyıllardır akmakta olan suyun Kadifekale’den geldiğine inanılır. Agoraların genellikle kenarında yer alan bazilikalar dinsel amaçla kullanılan yapılardı. Smyrna’nın agorasında bulunan bazilikanın duvarlarında Roma döneminde yapılmış duvar resimleri görülür. Bunların demir ve meşe kökünden hazırlanmış bir malzeme veya kazma kullanılarak yapıldığı belirlenmiş.