AFYON CİVARI UFAK YERLEŞİMLER

Afyonkarahisar İlimiz ve çevresi arkeolojik dönemlerde çok önemli yerleşimlere ev sahipliği yapmıştır. Bir çok medeniyet yeni şehirler kurmuş zaman içerisinde kaybolmuş bazı şehirler Pers,Arap akıncıları tarafından yağmalanmış ve çoğundanda günümüze bir bulgu ulaşmamıştır. Bazı şehirler kendi özerkliklerinin bir göstergesi olarak kendi adlarına sikke bastırdıkları bilinmesine rağmen bazı şehirlerin sikke bastırıp bastırmadıkları bilinmemektedir.

CİDYESSUS : Yerleşiminin Sincanlı ilçesi Küçükhöyük kasabası civarındadır.
PRYMNESSUS: Afyonkarahisar merkezi yakınlarındaki Sülün köyünde Friglerler tarafından kurulduğu düşünülen büyük bir yerleşimdir. Hellen ve Roma döneminde kent adına bronz sikke bastırdığı biliniyor. Afyon Arkeoloji Müzesinde bulunan muhteşem Herkül Heykelinin buradan çıkartılması şehirde heykel ve mermer işleme sanatına önem verildiğini gösteriyor.
SANAUS: Yeri Dazkırı ilçesi Sarıkavak köyüdür.
BEUDUS VETUS (PALAEOBEUDUS) : Antik dönem yerleşimin Afyonkarahisar Bolvadin İlçesi yakınlarında ve Bolvadin Çobanlar kara yolu üzerinde sanılmaktadır. Kente ait bir kalıntı yoktur. Şehir hakkında tek bilinen ünlü Roma İmparatoru Hadrianus'un bu kenti ziyareti sırasında bronzdan bir kent sikkesi bastırıldığıdır. Yerleşim hakkında başka bulgu bulunmuyor.

METROPOLİS: Dinar ilçesi Tatarlı kasabasında kurulmuş, bir kenttir; Campus Metropolitanus veya Frig Metropolisi adıylada bilinir. Roma döneminde imparator adına ve Sardes kentiyle ortak sikke bastırmıştır.

DOCIMEIUM: İncehisar ilçe merkezinde, Hellenistik dönemde Makedonyalılar tarafından kurulmuş bir kenttir.

DIOCLEIA: Kent yerleşimi Hocalar ilçesi Ahurhisar kasabasındadır. Roma İmparatoru M.Antonius‘un kenti ziyareti anısına bronz kent sikkesi bastırmıştır. Bölgede kitabe olduğu sanılan bir yazıt görülmüştür.
SIBIDUNDA:Şuhut ilçesi Atlıhisar kasabasında kurulan bir kenttir. OCOCLIA:Şuhut ilçesi Karacaören köyünde bir kenttir. Roma döneminde imparator adına ve Bruzus kentiyle ortaklaşa bronz kent sikkeleri bastırmıştır.
LYSİAS:Şuhut ilçesi Arızlı köyünde bir kenttir. Roma döneminde yarı özerk konumuyla, imparator adına bronz kent sikkeleri bastırmıştır.
İDYESSUS : Sincanlı ilçesi Küçükhöyük kasabasında höyük diye bilinen bölgededir.

HYLLARİMA ve KYON.. KAVAKLIDERE YAKINLARINDA İKİ ANTİK ŞEHİR

                                          HYLLARİMA

Kavaklıdere’nin  Derebağ köyünün  yanında Maltepe ismiyle bilinen bir yükseltinin çevresindedir.  Yerleşimin ne zaman kurulduğu hakkında bilgi yoktur. Bazı kaynaklar şehrin, Anadolu’nun en eski uygarlıklarından  olan Luvi’ler tarafından kurulduğunu ve o dönemlerde Ullarima ismiyle anıldığından  bahseder. Burada Roma döneminde sikke basıldığı biliniyor.  Yerleşimin  kaç yıl varlığını koruduğu ve neden terk edildiği hakkında  bir bilgi bulunmuyor. Şehirde  yaşayanlar  günümüz Antalya yakınlarında bulunan Termassos şehrine taşınmışlar. Günümüze ulaşan bulguların çoğu Roma döneminden kalmış.  Şehrin etrafını çeviren surlar, tiyatrosu ve kaya mezarları   en önemli kalıntılardır.  Kısmen oturma yerleri belli olan tiyatrosunun 2000 kişilik olduğu tahmin ediliyor. Yamaca dayalı olan oturma bölümünün ön tarafında şehrin ileri gelenlerinin  oturduğu koltuklar görülüyor. Tiyatroyu çevreleyen duvarların bir kısmını izlemek mümkün. Şehri çevreleyen surlar yaklaşık iki metre kalınlığında  taş bloklardan oluşmuş.  Hiçbir kazı çalışması yapılmamış olan bu yerleşimde  Prof. Dr. Ender Varinlioğlu ve Prof. Dr. Pierre Debord tarafından kurulan   ekiple  yaz aylarında yapılan  yüzey araştırmaları sırasında bulunan az miktardaki arkeolojik eser  Muğla Müzesine teslim edilmiş.

                                                       KYON

Konum olarak Muğla Kavaklıdere İlçesi yakınlarındaki Çamlıbel ( Eski isimleri Çamyayla ve Belibol )  beldesindedir. Bölgede arkeolojik kazı yapılmadığı için şehir hakkında fazla bir bilgiye sahip değiliz. Ünlü coğrafya yazarı Strabon, ‘Antik Anadolu Coğrafyası’ isimli kitabında şehrin sadece isminden bahsetmesine karşın yerleşim hakkında başka bilgi vermez. Roma döneminde  kendi adına sikke bastırmış olması o dönemlerde önemli bir yerleşim olduğunun  göstergesi olarak kabul ediliyor. Şehrin Bizans zamanındada varlığını devam ettirdiğini görüyoruz. Bu dönemde ‘Paliapolis’  ismiyle biliniyor. Roma dönemiyle tarihlendirilen  tiyatrosunun büyük bir kısmı ve orkestrası toprak altında kalmış. Günümüzde tiyatroya ait olan 13 basamaklı bir oturma grubunu görülüyor. Bu şehirden  günümüze ulaşan başka bir bulgu yok.   Çamlıbel yerleşkesi içerisinde çeşitli zamanlarda yapılan inşaat çalışmaları sırasında birkaç mezar ile bunlara  ait stellerin bulunduğunun bilinmesine rağmen bunların şu anda nerede olduğunu öğrenemedim.